Kale; günümüz modern Boyabat
yerleşimin batısında Gök ırmak vadisinde karşılıklı iki sarp
kayalık tepeden güneydeki üzerinde yer almaktadır. Yapı, Eski
Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından 57.02.00 {1.17127]
numara ile tescil edilmiş ancak, tescil tarih belirtilmemiştir.
İlçenin adına ilişkin çeşitli
görüşler bulunmaktadır. Leonhard (1915:79) da, daha sonra da
araştırmacıların değindiği, Boya ile âbad kelimelerinin
birleşiminden oluşmuş Boyalıoca anlamına gelmektedir bilgisi yer
alır… Aynı araştırmacı halk arasında Voyabat dendiği Kinner”in
de ismi Voyvoda şeklinde kaydettiği belirtir. Yer isimlerinde ,
zaman içerisinde fonetik yapının değişimi çok rastlanılan bir
durum olmakla birlikte bu konuda kesin bir şey söyleyebilmek
mümkün değildir.
Daha sonra, Boyabat”ın antik
adının Germenikopolis ya da Yermenikopolis olduğu, Batlamyos”a
ait Coğrafya kitabında bulunan haritaya dayanılarak belirtilmiş
olsa da adı geçen yerleşmenin aslında günümüz Çankırı ili olduğu
araştırmalarla ortaya konmuştur.
Esemenli Boyabat ve
havalisinin ilk adının Pimosilene oldugunu belirtmektedir.
İsmin, Pinolisene, Pimolitis ve Pimolasa gibi çeşitli
yazılışları olduğu anlaşılmaktadır. Amasya ilinin kuzeyinde ya
da Osmancık ilçesinin doğusunda bulunduğu düşünülen bir yerleşme
ve bölgenin adı olduğu ilgili araştırmalarda belirtilmiştir.
